مدل سازی عامل محور مولفه‌های جمعیتی کشور و پیش بینی روند آن در سالهای آینده
کد مقاله : 1044-FEMATH-FULL
نویسندگان:
1سید علیرضا نیک بخت *، 1آرمان رضایتی چران، 1محمد ترکاشوند، 2محمدجواد داوری
1پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت
2پژوهشکده دانشهای بنیادی IPM
چکیده مقاله:
مدل‌سازی عامل‌محور چارچوبی است که در آن با مدل‌سازی اجزای سطح خرد ، می‌توان رفتار کلان سیستم را شبیه‌سازی کرد؛ این چارچوب ظرفیت به‌کارگیری روشهایی چون نظریه‌بازی، انواع ابزارهای ریاضی و هوش مصنوعی را داراست. در این پژوهش با مدلسازی عامل محورِ مولفه‌های جمعیتی(باروری، ازدواج، مرگ‌ومیر) مهمترین عوامل پویایی تغییرات فرزندآوری در ایران شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفته است تا نتایج راهبردی آن در اختیار سیاست‌گذاران جمعیتی قرار گیرد. برای تهیه بانک داده شبیه ساز، مجموعه‌ای از داده‌های موجود به صورت ترکیبی استفاده و جمعیتی 45هزار نفره تشکیل شده است.nnنتایج نشان می‌دهد تا زمانی که اوج جمعیت در سنین باروری قرار دارند تعداد موالید در کشور بالا خواهد بود که این مساله نرخ رشد جمعیتی کشور را بالاتر از صفر قرار خواهد داد. در سال‌های بعد از 1410 که اوج جمعیت از سنین باروری خارج می‌شود، به تدریج از تعداد موالید کاسته می‌شود. حال با توجه به اینکه باروری کل زنان متاهل بالاتر از 3 و زنان زیر 35 سال بالاتر از نرخ جانشینی است، افزایش سن ازدواج و کاهش نرخ ازدواج به عنوان مهمترین عوامل تاثیرگذار بر باروری می توانند در نظر گرفته شوند. همچنین میانگین اختلاف سنی زوجین در 30 سال آینده حدود 4 تا 6 سال افزایش خواهد یافت.nبا توجه به اجرای سناریوهای مختلف در این شبیه ساز نتایج نشان میدهد که اجرای سیاستهای افزایش باروری زنان متاهل در کشور نتیجه‌ای در پی نخواهد داشت و راهکار مناسب فراهم کردن زمینه های تشکیل خانواده و کاهش سن ازدواج در طی ده سال آینده می‌باشد.
کلیدواژه ها:
شبیه سازی اجتماعی (Social Simulation) - مدلسازی عامل محور (Agent Based Modeling) – شبکه اجتماعی (Social Networks) – جمعیت شناسی(Demography)
وضعیت : مقاله برای ارائه به صورت پوستر پذیرفته شده است